To finish up our Nature study lesson, we always read a chapter from the beautiful ‘Bibi’s bijzondere beestenboek’ by Bibi Dumon Tak. In poetic language, some especially interesting animals are described. Like the vampire – ‘who lives far away from us, in South America’ .

Here’s our list of books:

• A Field Guide to the Birds of Peru, by James F. Clements and Noam Shany
• Travellers’ Wildlife Guides Peru, by David L. Pearson and Les Beletsky
• Handbook of Nature Study,  by Anna Botsford Comstock
• Bzzz, by Caroline Bingham
• Woesssj, by Fleur Star and Wendy Horobin
• Bibi’s bijzondere beestenboek, by Bibi Dumon Tak

“Nature-study is (…) a study of nature; it consists of simple, truthful observations that may, like beads on a string, finally be threaded upon the understanding and thus held together as a logical and harmonious whole. Therefore, the object of the nature-study teacher should be to cultivate in the children powers of accurate observation and to build up within them understanding.” Handbook of Nature Study, p.1

When we started homeschooling in August last year, our focus area for Nature study was birds. Through our observations, we became familiar with the birds we regularly see in our garden and we made some new discoveries. We learned a lot about what birds eat, why they have feathers, how they fly, what their nests look like, etc. And even though we now switched to ‘garden flowers and wildflowers’, we are still always on the look-out for new bird species.

To get an idea of what our Nature Journals look like, here are some of our drawings:

 A kiskadee building his nest, by Leon

A flower coming out of the bud, by Leon

Some of the fruits we found in our garden, by Malou

I always like to join the drawing too, whenever I can .

* Next post: some of our favorite Nature Study resources!

1. Het maken van een natuurwandeling – dat wil zeggen: met je kinderen naar buiten gaan, de natuur in en dan goed om je heen kijken, luisteren en observeren. Welke vogels hoor je? Welke bomen zie je? Welke bloemen bloeien? Vind je nog ergens een insect? De rol van de begeleider/docent is hierbij om vragen te beantwoorden en wellicht op interessante dingen te wijzen, maar blijft verder op de achtergrond.
2. Het bijhouden van een natuurdagboek – zoals ik las in ‘Keeping a Nature Journal’, een boek dat ik leende van ‘collega’ Amy. Dit is overigens iets wat iedereen kan doen. Het houdt in dat je regelmatig naar buiten gaat en daar iets tekent of schrijft van wat je ziet in de natuur. Het genoemde boek gaat uitgebreid in op hoe je dat kan doen, met aansprekende voorbeelden erbij.
3. Specifieke ‘lessen’ over de natuur, of beter gezegd natuurstudie met een duidelijk vooropgesteld onderwerp en lesdoel, zoals beschreven in het befaamde ‘Handbook of Nature Study‘ van Anna Botsford Comstock (1854-1930). Geen hip, modern boek, maar wel heel goed (en heel dik). De natuur verandert niet, tenslotte.

Het was me niet helemaal duidelijk welke van deze drie benaderingen van natuurstudie ik nu het beste kon gebruiken. Of dat het wellicht te combineren was. Het kwartje viel pas toen ik het weblog ‘Handbook of Nature Study – Nature Study for Homeschoolers‘ van Barb doorlas. Zij gebruikt onder andere het eerder genoemde Handbook of Nature Study als basis van haar ‘Outdoor Hour Challenges’. In zo’n Challenge beschrijft ze een natuurstudieles die je kan doen met je kinderen, met een vooropgezet onderwerp. Meestal houdt het in de je je als ouder eerst een beetje inleest in het onderwerp (door een paar bladzijden uit het Handbook te lezen). De ‘les’ zelf houdt in dat je met je kinderen naar buiten gaat (10-15 minuten is al genoeg, langer kan natuurlijk ook) en specifiek op zoek gaat naar hetgene waar de les over gaat. Vogels bijvoorbeeld, of bloeiende planten. Maar als er andere dingen zijn die opvallen of interessant zijn, is daar natuurlijk ook ruimte voor. Vervolgens krijgt iedereen de tijd om iets te tekenen en te schrijven in zijn/haar natuurdagboek. Tekenen is belangrijk omdat je daardoor goed leert kijken. Bij de tekening kun je dan wat aantekeningen maken. Ook andere observaties, zoals het weer, kun je noteren.

Here in Peru we have a great variety of birds. Don't you just love this sweet couple? We see them almost daily in our garden. Amazing!

Wij zijn in augustus begonnen met de eerste 10 Challenges: Getting Started. Daarna hebben we als specifiek onderwerp ‘vogels’ gekozen. Daar hebben we er hier heel veel van, en inmiddels kennen we er al een heleboel bij naam! In januari zijn we verder gegaan met ‘bloeiende planten’. Dat vatten we breed op, we nemen er ook bomen bij. Inspiratie daarvoor halen we uit Challenge #12 tot #19.

Volgende keer wat plaatjes van ónze tekenkunsten!

My three students

Als je thuisonderwijs geeft, doen al je kinderen mee. In ons geval krijgen alleen Leon en Malou echt ‘les’, maar ook Olivia leert een heleboel. De laatste tijd vooral veel nieuwe woorden. En ze leert ons wat ‘eigenwijs’ ook alweer betekent.

Als wij het tijdens de bijbelles hebben over de derde dag – de dag dat God de planten en bloemen schiep – leert Olivia ‘bloem’ te zeggen, en ‘boom’. Zo neemt haar woordenschat met de dag toe. Ze zegt alles na wat ze maar wil, zowel in het Spaans als in het Nederlands. Ik ben het maar eens op gaan schrijven, en het is een hele lijst. Kijk maar:

papa mama Leon (Lelo) Malou Jimena (mala) eten staan zitten lopen bord beker hallo doei auto Noa ja nee stoel spelen (pele) jij ik Olivia (jaja) paard koe kikker vlinder kwak-kwak (kakak) mauw open dicht appel banaan (naan) klaar (kaal) miertje bij opa oma bloem boom pauw die daar tomaat (maat) koekie blauw ijs taart hoed jas tas Jezus Jozef pop hand helpen pakken kom boom één twee drie melk neus doen eten

Ook in het Spaans komt ze een heel eind:

pan chao hola no zapato pato gol teta más ‘a ver’ vaca uno dos tres au leche paneton (ton) ‘ya voy’ ojo coco agua moto ‘a jugar’ ven gracias David ‘wau wau’

En dan vergeet ik er vast nog een heleboel… Ze maakt trouwens ook zinnetjes, zoals ‘mama zitten’ en ‘Olivia doen’. Of ze roept Leon en Malou voor het eten: ‘Lelo, ete, Malou, ete’. En ze snappen het ook nog .

Isn't she sweet?

[Voor wie het weten wil: kijk hier voor het weekschema van Leon en hier voor die van Malou]

Om een indruk te geven van hoe een schooldag er bij ons uitziet zal ik deze eerste dag maar eens als voorbeeld nemen en daar een omschrijving van geven.

Om een uur of 7 waren we allemaal wakker. Ik had met Malou en Leon afgesproken dat ze uiterlijk om half 9 helemaal klaar moesten zijn. Dat wil zeggen: aangekleed, haren gekamd, bed opgemaakt en pyjama opgeruimd. Ondertussen maakte ik het ontbijt klaar en had ik de gelegenheid ook mijzelf en Olivia aan te kleden. En jawel, om half 9 zaten we allemaal klaar om te beginnen met de lessen.

We beginnen elke dag met de ‘bijbelles’. Vorig jaar heb ik met Leon de werkbladen van bijbelstudies voor kinderen allemaal gedaan. Zo hebben we de hele bijbel een beetje leren kennen. Nu beginnen we weer bij het begin, bij Genesis 1. Het verhaal van de schepping kennen Leon en Malou wel, maar deze keer lezen we het in kleine stukjes uit de Startbijbel. Een bijbel die vers voor vers vertaald is, maar dan in voor kinderen toegankelijke taal. Ik heb een blanco boekje van 8 pagina’s gemaakt (uit één A4-tje, kijk maar eens hier voor een voorbeeld). De eerste pagina is de voorkant, en op de overige 7 pagina’s komt telkens 1 dag uit het scheppingsverhaal. We lezen die verzen uit de bijbel, en Leon en Malou tekenen op basis daarvan iets in hun boekje. Als ze daarmee klaar zijn zingen we nog een bijpassend liedje en we sluiten de bijbelles af met gebed.

Daarna is het tijd voor de schrijfles. Leon mocht deze keer de tekst van de week netjes in zijn schrijfschrift schrijven: ‘In het begin schiep God de hemel en de aarde.’ (Gen.1:1). Malou is nog niet toe aan het echte aan-elkaar schrijven, maar ze mag al wel de cijfers netjes leren schrijven. Dus vandaag begonnen we met het cijfer 1. Ze was daar snel mee klaar, dus mocht ze meteen door met rekenen. Ze begon vandaag met de eerste les van ‘Pluspunt groep 3′. Terwijl Malou in haar werkboek bezig was, had ik even tijd om Leon te laten zien wat hij vandaag voor rekenen moest doen. Ze waren ongeveer tegelijk klaar met hun opdrachten. Tijd voor een gedichtje! We lazen er twee, uit ‘Ziezo’ van Annie M.G. Schmidt.

Tussen de lessen door geef ik vaak even 5 minuutjes pauze, dan kunnen Leon en Malou even wat heen en weer rennen (of wat dan ook) en heb ik meteen de gelegenheid om wat op te ruimen en dingen klaar te zetten voor de volgende les. Dus dit was even zo’n moment. Vervolgens gingen we verder met de taalles van Malou. Ze is vorig jaar voorjaar begonnen met groep 2 van de Wereldschool, en daar zijn we nog niet helemaal mee klaar. Dus dat maken we eerst af, voor we met groep 3 verder gaan. We bekeken vandaag de praatplaat ‘De markt’ uit ‘Bas, ga je mee?’. Daarna was het alweer tijd voor de ‘grote pauze’. Dan drinken en eten we even iets, zodat we met nieuwe energie weer verder kunnen.

Na de pauze moest Malou alweer bijna weg voor haar balletles (tegenwoordig elke maandag en woensdag van 11 tot 12 uur), maar er was nog wel even tijd voor ‘kunst’. Dit tweede trimester is de kunstenaar van onze keuze Johannes Vermeer. We hebben een mooie kalender met afbeeldingen van 12 van zijn schilderijen. Vandaag bekeken we ‘Het melkmeisje’. Daarna vertrok Malou en kon ik met Leon nog even zijn lessen afmaken. Met de taalles uit ‘Taal op Maat (groep 4)’ waren we snel klaar.

Verder stond er voor vandaag ‘geschiedenis’ op het programma. Vorig jaar zijn we begonnen met de prehistorie en waren we gekomen tot ongeveer het jaar 0. Ook hebben we over de Egyptische oudheid gelezen. Nu gaan we verder met de Romeinse tijd. Vandaag lazen we het verhaal ‘De Romeinen komen’ uit ‘Lang geleden…’ van Arend van Dam en Alex de Wolf. Dit verhaal gaat over de Friese hoofdmannen Verrit en Malor, die omstreeks het jaar 60 naar Rome gingen om de keizer op te zoeken. We maakten hiervan een aantekening op onze tijdbalk en in ons ‘Book of Centuries’ (een blanco boek waarin elke twee pagina’s 100 jaar beslaan).

Tenslotte lazen we nog een hoofdstuk uit ‘El lugar más bonito del mundo’ van Ann Cameron, het Spaanse leesboek van Leon van dit moment. Leon en ik lezen dan afwisselend een stukje voor. Maar Leon heeft een betere uitspraak dan ik .

En daarmee eindigde deze eerste schooldag – tegen 12 uur waren we helemaal klaar.

Het is vakantie! Vrijdag 16 december hadden Leon en Malou al hun laatste schooldag. Leon had ik zelf vrij gegeven (natuurlijk) en voor Malou was het de allerlaatste dag op de kleuterschool. Zaterdag had ze nog een mooi afscheidsfeest en kerstviering op school. Heel bijzonder was dat opa en oma daarbij konden zijn, omdat zij nét waren aangekomen uit Nederland, om hier de kerstvakantie te komen doorbrengen. Samen met hen hebben we bijna drie weken genoten van rust, van elkaar, van allerlei uitjes en veel zwemmen in het zwembad. We hebben samen Kerst gevierd (ons kerstdiner bestond uit vis en kip van de barbeque!) en ook samen het nieuwe jaar ingeluid – compleet met vuurwerk én Hollandse oliebollen. Nu ze weer vertrokken zijn is het ineens wat stilletjes…

Maar we zijn alweer druk bezig met nieuwe dingen: de kamer van Leon en Malou wordt nog ‘even’ opgeknapt en dan hopen we volgende week maandag weer met school te beginnen – vanaf dan dus met Malou erbij. Ik heb er zin in!

Hieronder nog wat vakantiekiekjes – foto’s van een uitje naar een meer bij ons in de buurt, waarin onze ‘drie musketiers’ een hoofdrol spelen…

The beautiful 'Laguna Azul' (Blue lake)

Smile!

Zondag begint Advent. Vorig jaar hebben we daar voor het eerst echt wat mee gedaan. Ik vind het mooi om Advent echt te gebruiken om naar Kerst toe te leven. Met Pasen hebben we dit jaar ook de ‘vastentijd’ gebruikt om echt uit te kijken naar het feest van de Opstanding. Daarvoor gebruikten we het Leesrooster van Jannekesjoligewereld.

En nu dus weer Advent. Ann Voskamp maakte vorige jaar al een ‘Jesse Tree’ leesrooster voor Advent. Daarbij gaat het erom dat je terug gaat naar het begin van de bijbelse geschiedenis en zo ontdekt hoe Gods reddingsplan voor de mensheid als een rode draad door de bijbel loopt, tot de komst van Christus. Hoe uit de stronk van Isaï een twijgje voortkwam, die tot onze redding zou leiden. Bij elke dag van het leesrooster hoort bovendien een afbeelding, die je kan uitprinten om op te hangen, in een boom, of waar dan ook. Vooral voor kinderen is dit een hele mooie visuele ondersteuning.

Dit jaar wilde ik dat leesrooster graag gaan gebruiken. Maar het is in het Engels, dat is dan weer niet zo handig voor ons. Ik dacht erover het te vertalen, maar dat hoeft niet meer, want Janneke was me voor! Zij biedt dit vertaalde leesrooster nu aan op haar website. Ik kan het echt aanbevelen, want Ann Voskamp heeft een heel bijzondere schrijfstijl en weet je altijd te raken met haar woorden. Kijk hier voor het origineel en hier voor de Nederlandse versie.

Maar waarom zou je met een 7-jarige naar kunst gaan kijken? En hoe doe je dat dan? Voor Charlotte Mason was het kijken naar kunst een belangrijk onderdeel van het lesprogramma. En niet zonder reden:

“We cannot measure the influence that one or another artist has upon the child’s sense of beauty, upon his power of seeing, as in a picture, the common sights of life; he is enriched more than we know in having really looked at even a single picture”

(Charlotte Mason, Homeschooling Series, Vol. 1, p. 309).

We maken daarbij geen ingewikkelde analyses van de werken die we zien. Het gaat er vooral om goed te kijken, en het schilderij (en de kunstenaar) te leren kennen, tot het iets van jezelf wordt.

(Lees meer over het kijken naar kunst met kinderen op Simply Charlotte Mason.)

Voor het eerste blok van dit schooljaar heb ik gekozen voor Vincent van Gogh. Een beroemde Nederlandse schilder natuurlijk, waar bovendien veel informatie over te vinden is. Mijn kennis van kunst is zeer minimaal (daarvoor moet je bij zus Anneke zijn), maar dat is geen belemmering. Sterker nog, ik vond het erg leuk om zo bezig te zijn met kunst, en ik heb veel bijgeleerd!

Wat je vooral nodig hebt voor het kijken naar kunst zijn afbeeldingen van een aantal (minimaal 6) werken van een kunstenaar (of een museum in de buurt natuurlijk). Wij gebruikten daarvoor ‘The life and works of Vincent van Gogh‘ van Janice Anderson (uit de kast van mijn ouders). Een boekje van ca. 80 bladzijden met daarin de belangrijkste schilderijen van Van Gogh. Daar heb ik er een aantal uit geselecteerd om te bestuderen.

The Potato Eaters (1885)

We begonnen met ‘De aardappeleters’. Dat was voor mij meteen de eerste keer in mijn leven dat ik echt goed naar een schilderij keek. Op het eerste gezicht is het een donker, saai schilderij. Maar als je beter kijkt, zie je heel veel. Ik vond het een bijzondere ervaring. Bij dit schilderij lazen we het verhaal ‘De aardappeleters’ uit ‘Overal en Ergens…’ van Arend van Dam en Alex de Wolf.

Over het leven van Vincent van Gogh lazen we op de website van het Van Gogh Museum. Daar vonden we ook een mooi filmpje over zijn tijd in Parijs, toen hij kennis maakte met het (neo-)impressionisme. Twee van de schilderijen die in het filmpje besproken worden, staan ook in ons boekje, dus dat kwam goed uit.

Ook bekeken we nog twee zelfportretten van Van Gogh, en kleurden we een kleurplaat van één daarvan (ja, ik ook).

Van Gogh's Bedroom at Arles, 1889

De slaapkamer van Van Gogh in Arles spreekt natuurlijk ook tot de verbeelding. Ook daar hadden we een kleurplaat bij. Twee zelfs: deze en deze.

Verder lazen we nog het verhaal ‘Vincent van Gogh – Een Nederlandse schilder in Frankrijk‘ uit ‘Lang geleden…’ van Arend van Dam en Alex de Wolf, over de tijd dat van Gogh in Arles woonde en daar onder andere portretten schilderde van postbode Roulin en zijn familie. Ook die schilderijen hebben we bekeken.

The Starry Night, 1889

Op het programma staan nu nog ‘De Olijfgaard’ en de beroemde ‘Sterrennacht’. En het laatste stukje van de biografie – het droevige einde van het leven van Vincent van Gogh. En ooit – als we de kans krijgen – een bezoek aan het Van Gogh Museum in Amsterdam!

Dat hebben wij dus ook gedaan. We maakten eerst het ‘weefgetouw’ van een plankje met aan beide uiteinden 4 spijkers (in het filmpje zijn het er vijf).  Daar omheen spanden we een draad wol, vastgeknoopt aan het begin en het eind. En dan kan het weven beginnen!

And this is how it's done

Het duurt even, maar het wordt wel mooi:

Work in progress

We zijn er nog mee bezig, dus ik kan geen foto’s van het resultaat laten zien. Het weefgetouw van Leon is denk ik wat lang voor een armbandje; het kan daarom handig zijn om eerst even de polsomtrek te meten en daar de lengte van het weefgetouw op af te stemmen!

Paper weaving

En dit was het resultaat:

Almost there

Leon wilde graag een vierkant matje, dus hielden we nog wat stroken gekleurd papier over. Die gebruikten we om aan de twee zijkanten over de losse eindjes van de gevlochten stroken heen te plakken, na het afknippen van de uitstekende stukjes strook.

Als je het matje op A4-formaat maakt, kun je het nog gebruiken als placemat – schuif het in een insteekhoes, en klaar! Het vierkante matje zou kunnen dienen als wanddecoratie .

(Kijk hier voor nog meer tips en ideeën voor vlechten met papier.)

De volgende stap was het vlechten van een mandje, zoals hier staat beschreven. Maar dat bleek nog iets te hoog gegrepen. Ik moest zoveel helpen dat ik het uiteindelijk maar zelf heb afgemaakt .

Verder hebben we nog in huis gezocht naar dingen die geweven zijn, en dan kom je erachter dat dat best veel is! Mandjes, tasjes, maar ook allerlei stoffen. Weven en vlechten zijn technieken die al sinds de oertijd gebruikt worden; leuk om je daar bewust van te worden.